Phương pháp hiểu tên những hợp hóa học hữu cơ: thương hiệu thường, tên vắt thế, tên hệ thống theo danh pháp IUPAC


*
ctvrongnhophuyen.com439 2 năm kia 9708 lượt coi | chất hóa học 12

Phương pháp đọc tên các hợp chất hữu cơ: tên thường, tên chũm thế, tên khối hệ thống theo danh pháp IUPAC


DANH PHÁP HỢP CHẤT HỮU CƠ

Danh pháp hợp hóa học hữu cơ 1. Tên thông thường: thường đặt theo bắt đầu tìm ra chúng thỉnh thoảng có phần đuôi để chỉ rõ hợp chất một số loại nào.  2.

Bạn đang xem: Tên gốc ankyl

Tên khối hệ thống theo danh pháp IUPAC: a. Tên nơi bắt đầu – chức: gồm Tên phần gốc_Tên phần định chức. VD: C2H5 – Cl: Etyl clorua; C2H5 – O – CH3: Etyl metyl ete Iso với neo viết liền, sec- với tert- tất cả dấu gạch men nối “-” b. Tên cố gắng thế: Tên sửa chữa thay thế được viết liền, ko viết biện pháp như tên cội chức, phân làm cha phần như sau: tên phần vắt (có thể không có) + tên mạch cacbon chính+(bắt buộc phải có) + thương hiệu phần định chức (bắt đề nghị có)

VD: H3C – CH3: et+an (etan); C2H5 – Cl: clo+et+an (cloetan);

CH3 – CH=CH – CH3: but-2-en; CH3 – CH(OH) – CH = CH2: but-3-en-2-ol

Chú ý: Thứ từ bỏ ưu tiên vào mạch như sau:

-COOH>-CHO>-OH>-NH2>-C=C>-C≡CH>nhóm thế

VD: OHC-CHO: etanđial; HC≡C-CH2-CH2-C(CH=CH2)=CH-CHO: 3-vinylhept-2-en-6-inal OHC-C≡C-CH2-CH2-C(CH=CH2)=CH-CHO: 3-vinyloct-2-en-6-inđial

tên số đếm và tên mạch cacbon chính:

 

SỐ ĐẾM

MẠCH CACBON CHÍNH

1

Mono

Met

2

Đi

Et

3

Tri

Prop

4

Tetra

But

5

Penta

Pent

6

Hexa

Hex

7

Hepta

Hept

8

Octa

Oct

9

Nona

Non

10

Đeca

Đec


 

Cách nhớ: Mẹ Em cần Bón Phân chất hóa học Ở kế bên Đồng bản thân Em đề nghị Bao Phen Hồi hộp Ôi tín đồ Đẹp

Tên một số trong những gốc (nhóm) hiđrocacbon hay gặpGốc (nhóm) no ankyl: (từ ankan bớt đi 1H ta được nhóm ankyl)

CH3-: metyl; CH3-CH2-: etyl; CH3-CH2-CH2-: propyl; CH3-CH(CH3)-: isopropyl; CH32CH2-:

butyl; CH3-CH(CH3)-CH2-: isobutyl; CH3-CH2-CH(CH3)-: sec-butyl (CH3)3C-: tert-butyl; CH3-CH(CH3)-CH2-CH2-: isoamyl

Gốc (nhóm) không no: CH2=CH-: vinyl; CH2=CH-CH2-: anlylGốc (nhóm) thơm: C6H5-: phenyl; C6H5-CH2-: benzylGốc (nhóm) anđehit-xeton: -CHO: fomyl; -CH2-CHO: fomyl metyl; CH3-CO-: axetyl; C6H5CO-: benzoylDanh pháp những loại hợp hóa học hữu cơANKAN: CnH2n+2Ankan không phân nhánh

 

ANKAN: CnH2n+2

GỐC ANKYL: -CnH2n+1

Công thức

Tên (Theo IUPAC)

Công thức

Tên

CH4

Metan

CH3-

Metyl

CH3CH3

Etan

CH3CH2-

Etyl

CH3CH2CH3

Propan

CH3CH2CH2-

Propyl

CH32CH3

Butan

CH32CH2-

Butyl

CH33CH3

Pentan

CH33CH2-

Pentyl

CH34CH3

Hexan

CH34CH2-

Hexyl

CH35CH3

Heptan

CH35CH2-

Heptyl

CH36CH3

Octan

CH36CH2-

Octyl

CH37CH3

Nonan

CH37CH2-

Nonyl

CH38CH3

Đecan

CH38CH2-

Đecyl

Ankan phân nhánh: Số chỉ vị trí-Tên nhánh+Tên mạch chính+anMạch chính là mạch nhiều năm nhất, có không ít nhánh nhất. Đánh số những nguyên tử cacbon nằm trong mạch chính ban đầu từ phía phân nhánh mau chóng hơn.Gọi thương hiệu mạch nhánh (tên đội ankyl) theo trang bị tự vần chữ cái. Số chỉ địa điểm nhánh nào để ngay trước gạch nối với thương hiệu nhánh đó.
*
3-etyl-2-metylpentan

Chọn mạch chính:

Mạch (a): 5C, 2 nhánh } Đúng Mạch (b): 5C, 1 nhánh } không đúng Đánh số mạch chính:

Số 1 từ đầu bên nên vì đầu yêu cầu phân nhánh sớm rộng đầu trái

Gọi thương hiệu nhánh theo vần vần âm (VD nhánh Etyl trước nhánh Metyl) kế tiếp đến tên mạch C chủ yếu rồi đến đuôi an.

2. XICLOANKAN: CnH2n (n>=3)

Tên monoxicloankan: Số chỉ địa điểm nhánh-tên nhánh+xiclo+Tên mạch chính+an

Mạch đó là mạch vòng. Đánh số làm thế nào để cho tổng các số chỉ vị trí những mạch nhánh là nhỏ dại nhất. 

*
3. ANKEN: CnH2n (n>=2)

a, thương hiệu của anken đơn giản dễ dàng lấy từ tên của ankan tương ứng nhưng đổi đuôi an thành đuôi ilen.


CH2=CH2: etilen; CH2=CH-CH3: propilen; CH2=CH-CH2-CH3: α-butilen;

CH3-CH=CH-CH3: β-butilen; CH2=C(CH3)-CH3: isobutilen

b, Tên thế thế: Số chỉ vị trí-Tên nhánh+Tên mạch chính-số chỉ địa điểm nối đôi-en

Mạch chính là mạch chứa links đôi, nhiều năm nhất và có rất nhiều nhánh nhất.
Đánh số C mạch chính bắt đầu từ phía gần links đôi hơn.Số chỉ vị trí liên kết đôi ghi ngay lập tức trước đuôi en (khi mạch bao gồm chỉ có 2 hoặc 3 nguyên tử C thì không đề xuất ghi)

CH2=CHCH2CH2CH3: pent-1-en; CH3CH=CHCH2CH3: pent-2-en;

CH2=C(CH3)-CH2CH3: 2-metylbut-1-en; CH3C(CH3)=CHCH3: 2-metylbut-2-en

Đồng phân hình học: 

abC=Cde để sở hữu đp hình học thì phải có a≠b cùng d≠e trả sử a>b, e>d

Dựa vào số hiệu nguyên tử của nguyên tử LK trực tiếp với >C=C
*
Nếu các nguyên tử LK thẳng với C sở hữu nối song là đồng bộ thì xét đến nguyên tử LK tiếp theo.CH2-H

≡C (6x3=18)

- C≡CH(6x3=18)

1LK C=C gồm 2 đp hình học

n LK C=C tất cả 2n đp hình học

 

Nếu ae cùng phía =>đp cis-; ae không giống phía=>đp trans- (cis-thuyền trans-ghế)

VD: Ruồi chiếc phát biểu đạt gọi con ruồi đực bằng cách tiết ra một hợp hóa học không no mang tên cis-tricos-9-en (C23H46)

 

*

 

*

Dạng thuyền Dạng ghế

Ít bền hơn Bền hơn

Nhiệt độ sôi cao hơn Nhiệt độ sôi thấp hơn

Nhiệt độ nóng chảy rẻ hơn ánh sáng nóng tung cao hơn

ANKAĐIEN: CnH2n-2 (n>=3)

Vị trí nhánh-Tên nhánh+Tên mạch bao gồm (thêm “a”)-số chỉ vị trí hai nối đôi-đien

-Mạch đó là mạch cất 2 links đôi, nhiều năm nhất, có khá nhiều nhánh nhất.

Đánh số C mạch chính bắt đầu từ phía gần liên kết đôi hơn.

VD: CH2=C=CH2: propađien (anlen); CH2=CH-CH=CH2: buta-1,3-đien (butađien);

CH2-C(CH3)=CH=CH2: 2-metylbuta-1,3-đien (isopren); CH2=CH-CH2-CH=CH2: penta-1,4-đien

ANKIN: CnH2n-2 (n>=2)Tên thông thường: CH≡CH: axetilen; R-C≡C-R’: thương hiệu R, R’+axetilen (viết liền)

VD: CH3-C≡C-C2H5: etylmetylaxetilen; CH≡C-CH=CH2: vinylaxetilen

Theo IUPAC: Quy tắc hotline tên ankin tựa như như hotline tên anken, nhưng sử dụng đuôi in để chỉ link ba. VD: CH≡CH: etin; CH≡C-CH3: propin; CH≡C-CH2CH3: but-1-in; CH3C≡CCH3: but-2-inHIĐROCACBON THƠM:Tên rứa thế: buộc phải chỉ rõ vị trí các nguyên tử C của vòng bằng các chữ số hoặc những chữ mẫu o, m, p.Tên thông thường: số đông hợp hóa học thơm, một trong những lớn không mang tên không theo hệ thống danh pháp mà thường được sử dụng tên thông thường.

 

*
*
C6H5-CH(CH3)2: isopropylbenzen (cumen)

C6H5-CH=CH2: stiren (vinylbenzen, phenyletilen) 

*
7. 7. DẪN XUẤT HALOGEN CỦA HIĐROCACBON


Tên thông thường: VD: CHCl3: clorofom; CHBr3: bromofom; CHI3: iođofomTên gốc-chức: Tên gốc hiđrocacbon_halogenua (viết cách)

VD: CH2Cl2: metilen clorua; CH2=CH-F: vinyl florua; C6H5-CH2-Br: benzyl bromua

Tên núm thế: Coi các nguyên tử halogen là phần đông nhóm gắng đính vào mạch chính:Vị trí halogen-Tên halogen+Tên hiđrocacbon tương ứng.

VD: FCH2CH2CH2CH3: 1-flobutan; CH3CHFCH2CH3: 2-flobutan; FCH2CH(CH3)CH3: 1-flo-2-metylpropan; (CH3)3CF: 2-flo-2-metylpropan

8. ANCOL:Tên thường thì (tên gốc-chức): Ancol_Tên gốc hiđrocacbon+ic

VD: CH3OH: ancol metylic; (CH3)2CHOH: ancol isopropylic;

CH2=CHCH2OH: ancol anlylic; C6H5CH2OH: ancol benzylic

Tên cầm cố thế: tên hiđrocacbon tương ứng theo mạch chính-số chỉ vị trí-ol

Mạch chính được điều khoản là mạch cacbon dài nhất bao gồm chứa team –OH. Số chỉ địa chỉ được bước đầu từ phía gần đội –OH hơn.

CH3CH2CH2CH2OH: butan-1-ol; CH3CH2CH(OH)CH3: butan-2-ol;

(CH3)3C-OH: 2-metylpropan-2-ol (ancol tert-butylic); (CH3)2CCH2CH2OH: 3-metylbutan-1-ol (ancol isoamylic) HO-CH2-CH2-OH: etan-1,2-điol (etylen glycol)

HO-CH2-CH(OH)-CH2-OH: propan-1,2,3-triol (glixerol)


 

(CH3)2C=CHCH2CH2CH(CH3)CH2CH2OH: 3,7-đimetyloct-6-en-1-ol (xitronelol trong tinh dầu sả)

9. PHENOL:Phenol là nhiều loại hợp hóa học mà phân tử bao gồm chứa đội hiđroxyl (-OH) liên kết trực tiếp với vòng benzen
*

ANĐEHIT – XETON:

*Anđehit: Theo IUPAC, tên thế thế: Tên của hiđrocacbon khớp ứng (tính cả C của –CHO)+al

Mạch chủ yếu chứa đội –CH=O (nhóm cacbanđehit), đánh số từ đội đó.

Một số anđehit đơn giản hay được gọi theo tên thông thường (xuất phạt từ tên thông thường của axit) cách 1: Anđehit_Tên axit tương ứng (bỏ axit)

Cách 2: tên axit tương xứng (bỏ axit, bỏ đuôi “ic” hoặc “oic”)+anđehit

 

Anđehit

Tên rứa thế

Tên thông thường

HCH=O

Metanal

Fomanđehit (anđehit fomic)

CH3CH=O

Etanal

Axetanđehit (anđehit axetic)

CH3CH2CH=O

Propanal

Propionanđehit (anđehit propionic)

(CH3)2CHCH2CH=O

3-metylbutanal

Isovaleranđehit (anđehit isovaleric)

CH3CH=CHCH=O

But-2-en-1-al

Crotonanđehit (anđehit crotonic)

C6H5CHO: benzanđehit; para-C6H4(CHO)2: benzene-1,3-đicacbanđehit

*Xeton: Tên cầm cố thế:

Tên của mạch hiđrocacbon khớp ứng (tính cả C của -CO-)-vị trí team >C=O-on

Mạch thiết yếu chứa đội >C=O (nhóm cacbonyl), viết số 1 từ đầu gần team đó.

Tên gốc-chức của xeton bao gồm tên nơi bắt đầu R, R’ thêm với nhóm >C=O cùng từ xeton (R-CO-R’) VD: CH3-CO-CH3: propan-2-on (đimetylxeton, axeton);

CH3-CO-C2H5: butan-2-on (etyl metyl xeton); CH3-CO-CH=CH2: but-3-en-2-on (metyl vinyl xeton) CH3-CO-C6H5: axetophenon


AXITCACBOXYLIC:Theo IUPAC: Tên của axit cacboxylic mạch hở chứa không thật 2 team cacboxyl (-COOH) được cấu trúc bằng cách: Axit_Tên của hiđrocacbon tương ứng+oic

Mạch chính ban đầu từ nguyên tử C của group –COOH.

Xem thêm: Phong Cảnh Quê Hương Em - Quê Hương Em Đơn Giản Vẽ Tranh Phong Cảnh

Tên thông thường: có liên quan đến xuất phát tìm ra chúng nên không tồn tại tính hệ thống.Tên một vài axit thường xuyên gặp

 

Công thức

Tên thông thường

Tên cầm cố thế

Axit cất vòng benzene

thường gặp

H-COOH

Axit fomic

Axit metanoic

C6H5-COOH: axit benzoic

CH3-COOH

Axit axetic

Axit etanoic

Ortho-C6H4(COOH)2:

Axit phtalic

CH3CH2-COOH

Axit propionic

Axit propanonic

(CH3)2CH-COOH

Axit isobutyric

Axit 2-metylpropanoic

Meta-C6H4(COOH)2:

Axit isophtalic

CH3-3-COOH

Axit valeric

Axit pentanoic

CH2=CH-COOH

Axit acrylic

Axit propenoic

Para-C6H4(COOH)2:

Axit terephtalic

CH2=C(CH3)-COOH

Axit metacrylic

Axit 2-metylpropenoic

HOOC-COOH

Axit oxalic

Axit etanđioic

Ortho-C6H4(OH)(COOH)

Axit salixilic

C6H5-COOH

Axit benzoic

Axit benzoic

 

Tên thông thường một vài axit đa chức, axit béo

 

HOOC-CH2-COOH

Axit malonic

C15H31COOH:

CH314COOH

Axit panmitic

HOOC-2-COOH

Axit sucxinic

C17H35COOH:

CH316COOH

Axit steric

HOOC-3-COOH

Axit glutaric

C17H33COOH: có 1 LK song ở C9,10 (∆9): axit oleic kí hiệu là C18∆9

C17H31COOH: có 2 LK đôi ở C9,10 và C12,13: axit linoleic kí hiệu là C18∆9,12

C17H29COOH: gồm 3 LK đôi ở C9,10; C12,13 với C15,16: axit

linolenic kí hiệu là C18∆9,12,15

HOOC-4-COOH

Axit ađipic


ESTE

Tên este gồm: Tên cội hiđrocacbon R’_Tên anion nơi bắt đầu axit (đuôi “at”) (RCOOR’) HCOO-C2H5: etyl fomat; CH3COO-CH=CH2: vinyl axetat; C6H5COO-CH3: metyl benzoat; CH3COO-CH2-C6H5: benzyl axetat HCOOCH2CH2CH2CH3: butyl fomat HCOOCH2CH(CH3)2: isobutyl fomat HCOOCH(CH3)CH2CH3: sec-butyl fomat HCOOC(CH3)3: tert-butyl fomat CH3COOCH2CH2CH3: propyl axetat CH3COOCH(CH3)2: isopropyl axetat CH3CH2COOC2H5: etyl propionat CH3CH2CH2COOCH3: metyl butyrat (CH3)2CHCOOCH3: metyl isobutyrat

ETE:

a) thương hiệu gốc-chức: Tên gốc R, R’_ete. VD: CH3-O-CH3: đimetyl ete; CH3-O-C2H5: etyl metyl ete

AMIN:

 

Hợp chất

Tên gốc-chức (viết liền)

Tên gốc hiđrocacbon+amin

Tên cầm thế

Tên HC-VTNC-amin

CH3NH2

Metylamin

Metanamin

C2H5NH2

Etylamin

Etanamin

CH3CH2CH2NH2

Propylamin

Propan-1-amin

CH3CH(CH3)NH2

Isopropylamin

Propan-2-amin

H2N6NH2

Hexametylenđiamin

Hexan-1,6-điamin

(CH3)2CHNH2

Phenylamin

Benzenamin

C6H5NH2 (Anilin)

Metylphenylamin

N-Metylbenzenamin

C2H5NHCH3

Etylmetylamin

N-Metyletan-1-amin

AMINO AXIT:

 

Công thức

Tên gắng thế

Tên cung cấp hệ thống

Tên

thường

hiệu

H2N-CH2-COOH

(PTK:75)

Axit aminoetanoic

Axit aminoaxetic

Glyxin

Gly-G

CH3-CH(NH2)-COOH

(89)

Axit 2-aminopropanoic

Axit α-aminopropionic

Alanin

Ala-A


CH3-CH(CH3)-

CH(NH2)-COOH (117)

Axit 2-amino-3-

metylbutanoic

Axit α-aminoisovaleric

Valin

Val-V

HOOC-2- CH(NH2)-COOH (147)

Axit 2-aminopentan-1,5- đioic

Axit α-aminoglutaric

Axit

glutami c

Glu-E

H2N-4-CH(NH2)-

COOH (146)

Axit 2,6-điaminohexanoic

Axit α,ε-điaminocaproic

Lysin

Lys-K

Para-HO-C6H4-CH2-

CH(NH2)-COOH (181)

Axit 2-amino-3(4-

hiđroxiphenyl)propanoic

Axit α-amino-β-(p-

hiđroxiphenyl)propionic

Tyroxin

Tyr-Y

H2N-5-COOH: axit ε-aminocaproic/ axit 6-aminohexanoic (trùng ngưng tạo ra nilon-6)

H2N-6-COOH: axit ω-aminoenantoic/ axit 7-aminoheptanoic (trùng ngưng chế tạo ra nilon-7)

Một số α-axit amin khác:

(CH3)2CHCH2CH(NH2)COOH: Axit α-aminoisocaproic (Leucin kí hiệu Leu-L) CH3CH2CH(CH3)CH(NH2)COOH: Axit α-amino-β-metylvaleric (Isoleucin kí hiệu Ile-I) HOCH2CH(NH2)COOH: Axit α-amino-β-hiđroxipropionic (Serin kí hiệu Ser-S) CH3CH(OH)CH(NH2)COOH: Axit α-amino-β-hiđroxibutyric (Threonin kí hiệu Thr-T) HS-CH2CH(NH2)COOH: Axit α-amino-β-mecaptopropionic (Cystein kí hiệu Cys-C)

CH3-S-2CH(NH2)COOH: Axit α-amino-γ-metylthiobutyric (Methionin kí hiệu Met-M) HOOCCH2CH(NH2)COOH: Axit α-aminosucxinic (Axit Aspatic kí hiệu Asp-D) C6H5CH2CH(NH2)COOH: Phenylalanin kí hiệu Phe-F

GLUXIT:

Glucozơ: C6H12O6: CH2OH-4-CHO

Fructozơ: C6H12O6: CH2OH-4-CO-CH2OH

Saccarozơ: C12H22O11 (1 nơi bắt đầu α-glucozơ LK với cùng 1 gốc β-fructozơ)

Mantozơ: C12H22O11 (2 nơi bắt đầu α-glucozơ LK cùng với nhau)

Xenlulozơ: (C6H10O5)n xuất xắc n do những gốc β-glucozơ LK cùng với nhau

Tinh bột: (C6H10O5)n do các gốc α-glucozơ LK cùng với nhau.

16. POLIMEGhép tự poli trước thương hiệu monome. VD: (CH2-CH2)n polietilen
 

-Nếu thương hiệu monome bao gồm 2 từ trở lên hoặc trường đoản cú 2 monome tạo cho polime thì tên monome phải đặt ở vào ngoặc đơn. VD: poli(vinyl clorua), poli(ure-fomanđehit)

-Một số polime có tên riêng (tên thông thường). VD:

Teflon: (CF2-CF2)n; nilon-6: (NH-5-CO)n; xenlulozơ: (C6H10O5)n

-Một số phản ứng pha trộn polime:

 

*

 

*

 

*
Poli(metyl metacrylat) (thủy tinh hữu cơ plecxigat)

 

*

 

*

 

*

 

nội dung bài viết gợi ý:
1. Đề thi chất hóa học về Amoni tuyệt và khó khăn 2. Cacbohidrat 3. CHUYÊN ĐỀ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP ĐIỂN HÌNH VỀ PEPTIT 4. KIẾN THỨC HÓA HỌC 12 VÀ MỘT SỐ KỸ NĂNG GIẢI BÀI TẬP 5. Hóa học bấm máy trung học phổ thông 6. Bí kíp nắm trọn kỹ năng Este- Lipit 7. Một số hiện tượng trong cuộc sống thường ngày được phân tích và lý giải bằng chất hóa học