Nam Quốc giang sơn là bài bác thơ của tác giả Lý thường xuyên Kiệt. Tương truyền trong quy trình tiến độ sục sôi chiến đấu cùng giặc ngoại xâm, Lý thường xuyên Kiệt đã chế tạo nên bài xích thơ này. Vào tối khuya thanh vắng, ông đang ở trong thường thờ và cất giọng đọc bài xích thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến cho quân giặc hoảng loạn. Trong tương lai như lời bài xích thơ, quân với dân ta đã thành công quân giặc.

Bạn đang xem: Bài thơ "nam quốc sơn hà"

*
Nam Quốc giang sơn là bài xích thơ của tác giả Lý thường xuyên Kiệt

Nam Quốc sơn hà – bản tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc tổ quốc (chữ Hán: 南國山河) là một bài thơ thất ngôn tứ xuất xắc viết bởi văn ngôn không rõ tác giả. Đây là bài xích thơ nổi tiếng trong lịch sử hào hùng Việt Nam, được đánh giá là phiên bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam, khẳng định độc lập của nhà cầm cố quyền Đại Việt trên những vùng khu đất của mình. Bài thơ được cho là bài bác thơ thần , vì thần gọi giúp Lê Hoàn chống quân Tống năm 981 và Lý hay Kiệt chống quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp khu đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu nước. Lý thường xuyên Kiệt lúc bấy giờ không yêu cầu đứng bên trên đài tuyên ngôn tuy thế vẫn hoàn toàn có thể tuyên bố độc lập đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không có tên, tên thường gọi Nam quốc tô hà là do những tín đồ biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách vì chưng Nhà xuất phiên bản Văn học tập xuất bạn dạng năm 1976) đặt ra, lấy từ tư chữ đầu trong câu thơ đầu tiên của bài thơ này (Nam quốc giang sơn Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu nước

Văn bản

Bài thơ phái mạnh quốc đất nước có ít nhất là 35 dị phiên bản sách với 8 dị bạn dạng thần tích. Thư tịch đầu tiên có chép bài xích thơ này là sách Việt năng lượng điện u linh tập, song phiên bản Nam quốc giang san trong Việt năng lượng điện u linh tập chưa hẳn là bạn dạng được biết đến nhiều nhất, bản ghi vào Đại Việt sử ký kết toàn thư bắt đầu là bản được nhiều người biết nhất. Đại Việt sử cam kết toàn thư là bộ bao gồm sử đầu tiên có ghi chép bài xích thơ này.

Bản ghi vào Đại Việt sử ký kết toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước nam giới thì vua nước phái nam cai quản

Rõ ràng đã được phân chia tại sách trời

Cớ có tác dụng sao đàn giặc ngỗ ngược kia mang lại đây xâm phạm

Rồi đây chúng bay sẽ thấy với nhận mang sự thất bại hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không có tên, tên thường gọi Nam quốc tô hà là do những bạn biên biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước nam giới ở,

Phân vị rạch ròi đang ghi trong sách trời.

Cớ sao bầy giặc bạo ngược mang đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, vẫn chuốc lấy thất tại tung tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, nam giới đế cai quản trị

Hiển nhiên sẽ định phận trên thiên thư

Cớ sao bầy giặc ngỗ ngược cho xâm phạm

Mà bọn chúng bay, coi ra, lại chịu đựng bại ư?

Bản dịch của è cổ Trọng Kim:

Sông núi nước phái nam vua nam giới ở

Rành rành định phận nghỉ ngơi sách trời

Cớ sao lũ giặc thanh lịch xâm phạm

Chúng bay có khả năng sẽ bị đánh tơi bời.

Hãy thuộc lắng nghe bài thơ được đọc nhằm vang vọng hào khí ngất xỉu trời bây giờ nhé!

Lịch sử thành lập bài thơ nam giới Quốc đánh Hà

Trong chiến tranh Tống–Việt lần sản phẩm nhất

Theo sách Lĩnh nam chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ sai Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng đựng quân xâm lược nước Nam. Phía hai bên đối lũy cùng cầm cự với nhau sống sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy nhì anh thần nhân làm việc trên sông vái mà lại nói rằng chúng ta là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; ni xin thuộc nhà vua đánh giặc để cứu vớt sinh linh. Vua Lê Đại Hành thức giấc dậy tức khắc đốt mùi hương khấn cầu thần giúp. Đêm ấy thấy một người dẫn đoàn âm binh áo trắng cùng một fan dẫn đoàn âm binh áo đỏ từ bỏ phía Bắc sông Như Nguyệt và lại cùng xông vào trại quân Tống mà lại đánh. Quân Tống ghê hoàng, thần nhân tàng hình bên trên không, khủng tiếng ngăm rằng:

“ phái mạnh quốc sơn hà Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đấm đá lên nhau chạy tan, thua thảm mà về. Vua Lê Đại Hành trở về ăn uống mừng, truy tìm phong đến hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương lập miếu thờ tại ngã cha sông Long Nhãn, nhị là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu làm việc ngã ba sông Nguyệt. Đa số những nhà phân tích thống tuyệt nhất đề thương hiệu khuyết danh tác giả bài thơ. Riêng biệt Lê táo bạo Thát trong bài “Pháp Thuận và bài bác thơ thần nước nam sông núi” mang lại rằng người sáng tác bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các nhà nghiên cứu cách đây không lâu thống nhất quan điểm Nam quốc tổ quốc là bài bác thơ, xuất hiện dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong chiến tranh Tống–Việt lần trang bị hai

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu ngày tiết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), tên tự là Công Tài, bạn Y Chánh, Cung Châu , là tướng lĩnh, quan liêu viên bên Bắc Tống trong lịch sử dân tộc Trung Quốc. Triệu huyết từng có tác dụng Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ thôn tính Đại Việt. Sát trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết bảo đảm an toàn biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tiến công Đại Việt. Phía hai bên giao tranh ở sông Như Nguyệt, một đêm quân sĩ bất chợt nghe trong đền Trương tướng mạo quân tất cả tiếng hiểu to rằng:

“Nam quốc giang sơn Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này quả thật lời thơ, Lý hay Kiệt vượt mặt quân Tống.

Theo sách Việt năng lượng điện u linh – Chuyện Trương Hống với Trương Hát

 Thời phái nam Tấn Vương nhà Ngô đi tiến công dẹp Lý Huy sống Long Châu, đóng quân ở cửa Phù Lan, tối ngủ mộng thấy hai người kỹ vĩ, diện mạo khôi ngô đến trình làng nhà vua với xin trợ chiến. Bên vua hỏi danh tính, họ vấn đáp rằng họ là bạn bè vốn tín đồ Phù Lan, làm cho tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương vãi bị Lý phái mạnh Đế đánh bại. Nam Đế làm lễ trọng ý mong muốn cho họ có tác dụng quan; nhị em chối từ, trốn vào núi Phù Long, phái nam Đế những lần cho tất cả những người truy nã không được, mới treo ngàn vàng cầu fan bắt. Hai bạn bè đều uống dung dịch độc mà lại chết. Thượng đế thương họ vô tội mang lại làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần hai sông Vũ Bình cùng Lạng Giang mang đến tận trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền vào chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương tỉnh giấc dậy new đem tế cùng khấn thần phò trợ. Sau đó Nam Tấn Vương chiến thắng trận, bình xong quân Tây Long vua không nên sứ phân tách chỗ lập đền thờ, mọi phong làm Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền ở cửa ngõ sông Như Nguyệt. Còn em là tè Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền ở cửa ngõ sông phái mạnh Bình.

Thời vua Nhân Tông nhà Lý, binh Tống nam xâm kéo mang đến biên cảnh; vua không nên Thái uý Lý hay Kiệt dựa bờ sông đóng cừ để ráng thủ. Một tối kia đấu sĩ nghe trong đền tất cả tiếng ngâm to rằng:

“ Sông núi đơn vị Nam phái mạnh đế ở

Phân minh trời định tại thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ sang xâm phạm

Bọn chúng rồi đây đã bại hư.”

Quả nhiên quân Tống chưa đánh sẽ tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông tua tóc chẳng sai.

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị hoàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, rộng 30 vạn quân bên Tống (Trung Quốc) vì Quách Quỳ lãnh đạo xâm lược Đại Việt (tên nước vn thời đó). Lý hay Kiệt lập phòng đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận quyết chiến khốc liệt đã xẩy ra tại đây tuy nhiên quân Tống ko có gì vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng góp trại hóng viện binh. Đang đêm, Lý hay Kiệt cho những người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bên bờ sông Như Nguyệt, giả có tác dụng thần đọc vang bài xích thơ trên. Dựa vào thế ý thức binh sĩ lên vô cùng cao. Lý thường xuyên Kiệt liền mang đến quân thừa sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến, đánh thẳng vào trại giặc. Phần do bất ngờ, phần vày sĩ khí quân Đại Việt vẫn lên, quân Tống phòng đỡ yếu ớt ớt, số bị chết, bị thương đã hơn vượt nửa. Lý hay Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hòa, mở đường mang đến quân Tống rút quân về nước, duy trì vững cương vực nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa nhì câu thơ cuối và đối tượng người sử dụng của bài thơ

Trong câu thơ cuối của bài xích thơ phái nam quốc tô hà có đại trường đoản cú nhân xưng ngôi sản phẩm hai số những “nhữ đẳng” 汝等. Trong các phiên bản dịch thơ của bài bác thơ này từ nhữ đẳng hầu như được dịch là chúng bay hoặc bọn chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ và Nguyễn đánh Phong “nhữ đẳng” 汝等 vào câu thơ cuối của bài xích thơ phái mạnh quốc tổ quốc là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người dùng của bài xích thơ là quân Đại Việt, không phải quân Tống, ý của nhì câu thơ cuối của bài xích thơ là nguyên nhân quân giặc cho xâm phạm mà những ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu đựng thất bại.

Nam quốc sơn hà

Nam quốc giang san Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam thì vua phái mạnh ở,

Cương giới đã ghi rành rành ở trong sách trời.

Cớ sao đồng chí giặc bạo ngược cơ dám tới xâm phạm?

Chúng cất cánh hãy ngóng xem, thế nào cũng chuốc đem bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống vày Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt. Lý hay Kiệt lập phòng con đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều cuộc chiến ác liệt đã xẩy ra tại đây tuy thế quân Tống ko có gì vượt được phòng tuyến đường Như Nguyệt, đành đóng góp trại ngóng viện binh. Đang đêm, Lý hay Kiệt cho tất cả những người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, nghỉ ngơi phía phái nam bờ sông, giả có tác dụng thần gọi vang bài xích thơ trên. Nhờ thế tinh thần binh sĩ lên khôn xiết cao. Lý thường Kiệt liền đến quân quá sông, tổ chức một trận quyết chiến đánh thẳng vào trại giặc. Phần vị bất ngờ, phần do sĩ khí quân Việt đã lên, quân Tống chống đỡ yếu hèn ớt, số bị chết, bị thương sẽ quá nửa. Lý hay Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hoà, mở đường mang đến quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, duy trì vững khu vực Đại Việt. Một vài nhận định xem bài bác thơ này là bạn dạng tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này nằm trong truyền thuyết về hai bạn bè Trương Hống, Trương Hát. Tài năng liệu gắn truyền thuyết thần thoại này với Lý thường Kiệt trong trận chiến chống quân Tống năm 1076, sớm nhất là Việt điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được rất nhiều sách sử khác ví như Đại Việt sử cam kết toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những khi đó, sách Lĩnh phái nam chích quái ác (Trần cố gắng Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết này với trận chiến chống quân Tống lần trước tiên thời tiền Lê của Lê Đại Hành năm 981, với văn bản như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc giang sơn Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ trên thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước phái nam thì vua phái mạnh ở.

Thượng đế đang định bởi vậy trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại tiếp đây xâm lược,

Gươm sáng đã chém hết các ngươi tan tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài bác thơ còn tồn tại khoảng hơn 30 dị phiên bản được chép trong các sử với sách khác nhau. Tiêu đề bài bác thơ vì chưng nhóm soạn Hợp tuyển thơ văn việt nam thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, nam giới Trân

“Núi sông nam Việt vua nam giới ở,

Vằng vặc sách trời chia xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm mang lại đây?

Chúng mày nhất định buộc phải tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước nam Việt gồm vua phái mạnh Việt,

Trên sách trời phân tách biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây cất cánh sẽ rã tành đến coi.”

Dị bản

“Nam quốc sơn hà nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch dìm thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc giang sơn Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong cha tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua nam ở,

Rành rành định phận trên sách trời.

Xem thêm: Điện Từ Học Lớp 9 - Ôn Tập Vật Lý 9 Chương 2 Điện Từ Học

Cớ sao bọn giặc lịch sự xâm phạm?

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.”

Nam Quốc đánh Hà chính là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài bác thơ vang lên khiến cho ý chí chống giặc của người việt sục sôi và quân giặc hoảng sợ. Cho dù qua bao nhiêu năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn vang vọng trong lời bài bác thơ. Nam giới Quốc đánh Hà chính là phiên bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam.